Osmanlı’da Tüketilen Yemen Kahvesi ve Çeşitleri

Osmanlı Devleti’nin Yemen topraklarını alması ile Anadolu kahveyle tanışmış oldu. Yemen’de yüzyıllardır içilen kahve, Osmanlı halkı tarafından kısa sürede kabul görmüştür. Osmanlı’nın başkentine ulaşan kahve kısa sürede halkın bolca tükettiği bir içecek haline gelmiştir.

İlerleyen zamanlarda kahve zaruri bir ihtiyaç maddesi haline gelecektir. Şimdi Yemen ülkesinden gelen kahve çeşitlerine bakalım. Yemen’den Osmanlı başkentine beş farklı kahve gelirdi.

Birinci sınıf kahveler “Matari/Beni Matar –Haymi- Haraz/Nefs-iHaraz” olarak adlandırılırdı. Bu kahveler nefasetçe Yemen’de yetişen diğer tüm kahvelerden üstündü. İkinci sınıf kahveler “Şarki” olarak isimlendirilir; Cedbel-i Şark, Bilad-ı Enes bölgelerinde tarımı yapılırdı. Üçüncü sınıf kahveler; Şami olarak isimlendirilirdi, Hacce, Sevde,Affar, Razih, Beyt-i Kadem bölgelerinde tarımı yapılırdı. Dördüncüsınıf kahveler; “Adini” olarak isimlendirilirdi; Adin, Taiz, Ebu Hicriye bölgelerinde tarımı yapılırdı. Beşinci sınıf kahveler ise Cebel-i Ber,Cebel-i Huffaş, Cebel-i Milhan, Hacur, Rayme, Tihame bölgelerinde tarımı yapılan kahvelerdi. Bunlar dışında Asir Gamid bölgesinde olağanüstü yapıya sahip, az miktarda yetişen özel bir kahve çeşidi vardı,bu kahve padişahlar için saraylara gönderilirdi. Halk, bütçesine uygun olan Yemen kahvesini tercih edenler, genellikle yeşil çekirdek satın alıp evde tavada kendisi kavururdu. 1833 yılında Mısır’da ayaklanma çıkartan Kavalalı Mehmet Ali,Osmanlı Devleti’ni tanımadığını bildirince Osmanlı ile Mısır arasında gerçekleşen savaştan Kavalalı Mehmet Ali galip çıkmıştır. Osmanlı’nın bölgedeki gücünü yitirmesi ile kahve sevkiyatları Kavalalı Mehmet Ali tarafından engellenmiştir. Osmanlı başkentinde ve diğer şehirlerde baş gösteren kahve kıtlığı halk tarafından tepkilerine neden olmuştur.

Osmanlı Devleti kısa sürede Brezilya ülkesinden kahve ithalatına başlamıştır. Halk Yemen kahvesi yerine Halk dilinde “Frenk kahvesi” olarak ifade edilen Brezilya kahvesine geçiş yapmıştır. Günümüzde Türk kahvesi hâlâ Brezilya’dan gelen çekirdekler ile üretilmektedir